پرونده میلیون‌دلاری فوتبال لیکس؛ روی پینتو چگونه دنیای منچسترسیتی را تکان داد؟

اگر نام روی پینتو (Rui Pinto) را به یک هوادار منچسترسیتی در بیرون ورزشگاه اتحاد بگویید، احتمالاً واکنش خاصی نشان نخواهد داد. شاید این هوادار انگلیسی اصلاً نداند این مرد کیست یا هرگز نام او را نشنیده باشد؛ اما باشگاه او به خوبی می‌داند که پینتو چه کاری انجام داده است.

پینتو، هکر پرتغالی که به یکی از جنجال‌برانگیزترین چهره‌های فوتبال اروپا تبدیل شد، طراح افشاگری‌هایی بود که باشگاه‌ها، بازیکنان و ایجنت‌ها را لرزاند؛ افشاگری‌هایی که پژواک آن به قلب یکی از بزرگترین پرونده‌های مالی در تاریخ لیگ برتر انگلیس رسید.

او از پشت صفحه کامپیوتر خود به حجم عظیمی از اسناد و ایمیل‌های محرمانه دسترسی پیدا کرد و سپس بخشی از آن‌ها را از طریق وب‌سایت معروف خود یعنی «فوتبال لیکس» منتشر کرد. این اقدام، آغازگر سفری طولانی از تحقیقات، دادگاه‌ها، زندان و برنامه‌های حفاظت از شاهد بود.

منچسترسیتی در زمره برجسته‌ترین باشگاه‌هایی بود که اسنادش در آن افشاگری‌ها رو شد. مکاتبات داخلی مرتبط با قراردادهای اسپانسری و پرداخت‌های مالی انتشار یافت؛ اطلاعاتی که بعدها به بخشی از جنجال بزرگ بر سر رعایت قوانین مالی توسط باشگاه تبدیل شد.

استعدادی اولیه در پشت کامپیوتر

در نگاه اول، تصور اینکه کودکی رشد یافته در شرایط متوسط در پرتغال بتواند سال‌ها بعد به یکی از جنجالی‌ترین چهره‌های فوتبال اروپا تبدیل شود، سخت است. اما ماریو فالکائو، معلم سابق جغرافیای روی پینتو، هنوز هم او را از دوران مدرسه به یاد دارد.

فالکائو، پینتو را دانش‌آموزی کاملاً معمولی، خوش‌برخورد و نسبتاً اجتماعی توصیف می‌کند. پدرش مسائل تحصیلی او را به دقت پیگیری می‌کرد و همین موضوع در نهایت به او کمک کرد تا تحصیلاتش را به راحتی پشت سر بگذارد.

با این حال، یک ویژگی به وضوح جلب توجه می‌کرد: استعداد او در کار با کامپیوتر. فالکائو می‌گوید: «قطعاً او در کار با کامپیوتر بسیار ماهر بود. تمام کارهایی که برای درس‌هایش انجام می‌داد، زمانی که روی آن‌ها تمرکز می‌کرد، عالی بودند.»

پینتو در منطقه «ویلا نووا د گایا» در حومه پورتو بزرگ شد. پدرش فرانسیسکو در یک کارخانه کفش‌سازی کار می‌کرد و بعدتر وارد بازار عتیقه شد. پینتو در یازده سالگی مادر خود را از دست داد.

وقتی هویت پینتو در سال ۲۰۱۹ به عنوان بنیان‌گذار «فوتبال لیکس» فاش شد، شوک بزرگی به معلمان و آشنایان او وارد کرد. فالکائو می‌گوید: «ما بسیار تعجب کردیم. تصورش را نمی‌کردیم چنین اتفاقی بیفتد.»

از پورتو تا جهان: تولد فوتبال لیکس

در سال ۲۰۱۵، پینتو گامی را برداشت که زندگی‌اش را برای همیشه تغییر داد. او وب‌سایت «فوتبال لیکس» را با هدف افشای «روی پنهان فوتبال» تاسیس کرد.

در ابتدا هیچ‌کس هویت فرد پشت سایت را نمی‌دانست. او از نام مستعار «جان» استفاده کرد و شروع به ارتباط با خبرنگاران کرد. آنتونیو وارلا، روزنامه‌نگار پرتغالی، اولین فردی بود که پینتو با او تماس گرفت. او ایمیلی از سوی «فوتبال لیکس» دریافت کرد و با حجم عظیمی از اطلاعات بی‌سابقه مواجه شد.

خبرنگاران می‌دانستند که این اطلاعات به طور غیرقانونی به دست آمده‌اند، اما احساس می‌کردند انتشار آن‌ها یک مسئله منافع عمومی است. وارلا می‌گوید: «از نظر اخلاقی موضوع پیچیده است، اما منافع عمومی اولویت دارد.»

منچسترسیتی تنها هدف نبود

پینتو کار خود را با هدف قرار دادن منچسترسیتی آغاز نکرد. در ابتدا تمرکز مطالب روی مسائل داخلی پرتغال بود، اما به زودی ابعادی جهانی به خود گرفت. اسناد و ایمیل‌هایی مرتبط با نام برخی از بزرگ‌ترین ستاره‌های فوتبال جهان از جمله کریستیانو رونالدو، لیونل مسی و نیمار منتشر شد.

سپس پینتو به رافائو بوشمان، خبرنگار مجله آلمانی «در اشپیگل» اعتماد کرد و ده میلیون فایل را در اختیار او گذاشت. کریستوف وینترباخ، متخصص تحلیل داده در اشپیگل، این تجربه را بی‌نظیر توصیف می‌کند.

اطلاعات ارائه‌شده توسط پینتو بیش از ۳ ترابایت بود؛ حجمی برابر با هزاران نسخه از دایرةالمعارف بریتانیکا که پنجره‌ای نادر به روی پشت صحنه صنعت فوتبال باز کرد.

قهرمان یا دزد؟

دیدگاه‌ها درباره پینتو به شدت متناقض است. آنا گومش، دیپلمات و سیاستمدار سابق پرتغالی، معتقد است که او یک افشاگر فساد (Whistleblower) است و باید از او محافظت شود نه اینکه تحت پیگرد قانونی قرار گیرد. در مقابل، افرادی مانند ژوزه کارلوس فریتاش، روزنامه‌نگار بازنشسته، یا روی پاتریسیو، وکیل باشگاه بنفیکا، او را صرفاً یک «دزد» و هکر مجرم می‌دانند.

وکیل مدافع پینتو نیز تلاش نکرد از موکلش یک چهره ایده‌آل بسازد و اذعان کرد که او «نه قهرمان است و نه یک سنت»، اما تأکید کرد که افشاگری‌های او منافع زیادی برای جامعه به همراه داشته است.

زندان، حفاظت و سایه دائمی

در سال ۲۰۱۹، مجارستان پینتو را دستگیر و به پرتغال تحویل داد. او دوره‌هایی از حبس انفرادی و حصر خانگی را گذراند و سپس وارد برنامه حفاظت از شاهد شد.

در دادگاه‌های مختلف در پرتغال و فرانسه، احکامی از جمله حبس تعلیقی به اتهام دسترسی غیرقانونی به داده‌ها و نقض محرمانگی مکاتبات برای او صادر شد. با این حال، پرونده‌های مرتبط با افشاگری‌های او همچنان در جریان است و اثرات آن همچنان بر فوتبال جهان سایه افکنده است.

امروز، با وجود تمامی چالش‌های حقوقی و امنیتی، نام روی پینتو به عنوان مردی که با یک کامپیوتر میلیون‌ها سند محرمانه را فاش کرد و معادلات فوتبال مدرن را به هم ریخت، در تاریخ این ورزش ماندگار شده است.

🚨🚨این مطالب را هم بخوانید:

🔹خط و نشان دراگان تلاجیچ برای امارات در جام خلیج فارس؛ رمز عبور بحرین مشخص شد

🔹هدف بزرگ زلاتکو دالیچ با تیم ملی امارات در جام خلیج فارس

🔹آیا عبدالله الحمدان قربانی جدید تیم ملی عربستان می‌شود؟

🔹وقفه کوتاه کلوپ در کنفرانس خبری؛ پاسخ جالب سرمربی تیم ملی آلمان به خبرنگار

🔹ریاض محرز در آستانه بازگشت به لیگ روشن عربستان؟